Erasmusplus project ‘Toekomstbewustzijn voor de tweede levenshelft’

Samenwerking met:

• Monica Veeger, Fontys Hogeschool | Fontys academy for creative economy
• Maya van leemput, Erasmushogeschool Brussel | Kenniscentrum Open Time – Applied Futures Research
• Steven D’Haens en Karin Verhaest, Stichting Symbiosis (Belgie)
• Bert van den Wijdeven,WijdevenAdvies/ jongeouderen.nl
• Noa Pallada, student Fontys Hogeschool.

Gefinancierd door de Europese Unie

Status:

Afgerond in november 2025

Inleidend:

Jarenlang heb ik met Zinnovia geprobeerd ouderen te stimuleren om bewust na te denken over hun toekomst en zich daarop voor te bereiden. Dit deed ik vanuit de overtuiging dat er in onze samenleving geen cultuur van bewust ouder worden is en dat een gebrek aan voorbereiding kan leiden tot het verlies van verbinding met de samenleving of regie over het eigen leven.

Hoewel mensen het nuttig vond wat ik deed, identificeerden de meesten zichzelf niet als de beoogde doelgroep. Ik ontdekte dat de methoden die we gebruikten om mensen aan te moedigen zich op hun toekomst voor te bereiden, vaak gebaseerd waren op angst en betutteling, door te wijzen op mogelijke tekorten en problemen.

Daarom kiezen we nu voor een andere insteek. Met Toekomstdenken zetten we niet angst en problemen centraal, maar kracht, verbeelding en mogelijkheden. Het is een benadering die niet specifiek in het hokje “voor ouderen” thuishoort. We stimuleren mensen in de derde levensfase om breed na te denken over de toekomst, ongeacht leeftijd of situatie.

Onze ambitie is: mensen in de derde levensfase ondersteunen in de ontwikkeling van hun toekomstbewustzijn en toekomstdenken.

Concrete doelen van het project:

1. Kwaliteitsvolle, originele en motiverende volwasseneneducatie activiteiten uitvoeren met mensen in de derde levensfase om hun toekomstbewustzijn en -denken te versterken;
2. Voor professionals die ouderen begeleiden of volwasseneneducatie aanbieden een generische design-tool maken voor het samenstellen van dergelijke activiteiten;
3. Aan de hand van de activiteiten en ervaringen in dit project, communicatie voeren om toekomstbewustzijn voor de derde levensfase te populariseren (ook bij professionals), om uiteindelijk een groter aandeel ouderen te kunnen bereiken.

Rol:

Als praktijkpartner heb ik de kennispartners en studenten ondersteund en begeleid met mijn praktijkervaringen met de doelgroep. Dit droeg bij aan het gezamenlijk realiseren van de beoogde resultaten in zowel de ontwikkeling van de tool als de communicatie. Daarnaast heb ik mijn netwerk ingezet voor de werving van deelnemers en het delen van de resultaten. Samen met de andere praktijkpartners was ik verantwoordelijk voor de organisatie en facilitatie van de sessies met de doelgroep.

Resultaten:

• We organiseerden twee workshops Toekomstdenken, in Uden en in Steensel. De workshops zijn afgerond en geëvalueerd. De evaluaties laten zien dat de gekozen benadering goed aansloot bij de doelgroep en leidde tot een merkbare verandering in denken over de toekomst. Ook in de eindbeoordeling van het project werd de methodische kwaliteit en relevantie van deze aanpak bevestigd. Tegelijkertijd leverden de feedback en reflecties concrete leerpunten op, die zijn meegenomen in de doorontwikkeling van de workshops en de bijbehorende tool

• Naast de workshops heeft het project geleid tot:

  • een designtool die professionals ondersteunt bij het ontwikkelen van toekomstdenk-activiteiten met mensen in de derde levensfase;

  • verdieping van kennis en ervaring bij de betrokken praktijk- en kennispartners rond toekomstbewustzijn en het werken met Futures Literacy;

  • een website waarop de visie, werkwijze en eerste opbrengsten van het project toegankelijk zijn gemaakt voor een breder publiek: